اشعـار پژمـان بختیـاری


نمونه هایی از اشعار پژمان بختیاری

                                    حسرت عشق

در  کنج   دلم   عشق   کسی خانـه ندارد  

                      کس جای دریـن  خانه ی ویرانـه ندارد

دل  را  به  کف هر  که دهم باز  پس آرد   

                    کس    تاب   نگهـــداری  دیوانـه  ندارد

دربزم جهان جز دل حسرتکش ما نیست   

                      آن شمع که می سوزد  و پروانه  ندارد

دل خانة عشق است خدا را به که گویم     

                   کآرایشی از عشق کس این خانه ندارد

گفتم مـه من  از چـه  تو  دردام  نیفتی    

                    گفتا  چه  کنم :  دام  شـما دانه  ندارد

در  انجمـن  عقل  فروشـان   ننهـم  پای    

                      دیـوانـه  سر   صحبــت  فـرزانه  ندارد

تا  چند  کنی  قصـه  ز  اسکندر  و  دارا

                  ده روزه ی عمر این همـه  افسانه ندارد

***

مهر ایرانزمین1

اگر  ایران  به جز ویـران سـرا نیست      من  این   ویران سـرا  را دوست دارم

اگر  تـاریخ  مـا  افسـانه  رنگ  است       من  ایـن افسـانه ها  را دوست  دارم

نوای  نـای  مـا   گـر  جانگـداز  است        من  این  نای و نـوا را  دوست دارم

اگر  آب و هـوایش  دلنشیــن  نیست       من  این  آب و  هـوا را دوست دارم

به شوق  خـار  صحراهـای  خشکش         من  این فرسوده  پـا را دوست دارم

من این دلکش زمین راخواهم ازجان        من  این روشن سمارا دوست دارم

اگـر  بـر  مـن  ز  ایـرانی   رود  زور        من  این   زور آزمـا را دوست  دارم

اگـر  آلـوده    دامـانیـد  ،  اگـر   پاک        من، ای مردم، شمارا دوست دارم

1ـ این قطعه شعر در اواخر 1320 که همه چیز ما مرهون و معروض بی احترامی بیگانگان متجاوز و بیگانه پرستان داخلی شده بود، گفته و منتشر شد.

***

مولی علی

پیونـد  الفـت   بـا  علی               بستیم  از  جـان   یا علی

ره  نیست  از مـا تا علی               ما  بـا  علـی ،  با  ما علی

مولا علی، مولا علی

سلطـان  شهـر  لا فتی               مسنـد   فـروز   هـل  اتی

بحر  کرم ،  کـان  عطا                در ملک  دین ، یکتـا  علی

مولا علی، مولا علی

شمشیر  حق  در دست او           خُمهای  وحـدت  مست او

هستی  طفیـل  هست او            دنیـا   علی   ،  عقبـا  علی

مولا علی، مولا علی

در  جمـلـه اقـوام  عرب            هم در حسب هم در نسب

من کنت مولاه  ای عجب            زیـبـد  کـه   را   الاّ  علی

مولا علی ، مولا علی

قول   حقیقـت   را  نـدا              هم  بر  نـدای  حـق  صدا

عشق است  او را با خدا              عشقی است  ما را  با علی

مولا علی، مولا علی

در  عـالـم بالاسـت  او               سرمـایـة  دنیـاسـت او

دنیـا  و  مـافیهاست  او              دنیــا   و  مـا فیهـا  علی

مولا علی، مولا علی

آنجا  که  حق  تنهـا  شود            چون  نور  حق پیـدا  شود

حـلال   مشکلهـا   شـود             تنهـا  علی  ،   تنهـا  علی

مولا علی ، مولا علی

***

شوق گریه

           دل  ز  شوق گریه یی  مستانه  می سوزد  مرا

                                     عاقلان  رحمی  که  این  دیوانه  می سوزد مرا

            آتش    دوزخ    نسوزاند    دل   بـی درد   مرا

                                     ساقی  مجلس  به  یک  پیمانه  می سوزد مرا

             عاقلان  را مرگ  مجنون  بی تفاوت  بود  لیک

                                      قصه گو،  با  نقل  آن  افسانه  می سوزد  مرا

              شمع من سرگرم شوق سوختن باشد چنانک

                                        دود  رنگ ار  شد پر  پروانه  می سوزد  مرا

خار  خشکم  شاخ  بی برگم، نمی دانم  ولی

خویش می سوزد مرا، بیگانه می سوزد  مرا

***

گذشت عمر

                 یک نفس درناله ویک لحظه درزاری گذشت

                 خوشترین ایام عمر من به غمخواری گذشت

                   تا  نهال هستی ام  ازخاک  گیتی  سر کشیـد

                  همچو  نرگس عمر کوتاهم به بیماری گذشت

                   خـار  جـور  دوستان  آزرده  جـان  من  ولی 

                   چون  گل  ایـام حیاتم  در  کم آزاری گذشت

                     تا نشـد  تاریـک  چشم  عمرم   از  باد اجل 

                  شمع سان شبهای تار من  به  بیداری گذشت

                      دست گردون تا نمردم بندم از پا بر نداشت  

                   چون چراغ  برق عمرم  در گرفتاری  گذشت

                        آسمانش  بر  فلک  خواهد  رساند از  اعتبار 

                هرکه دورانش چوشاهین درستمکاری گذشت

روزگار   رفتـه  را  پیش  نظـر   دارم  مـدام

لیک درچشم تو آسان است وپنداری گذشت

***

زخم دل

اشک آمده ست و دامن مردم گرفته است   پیچیده   آه و  راه  تـرنم  گرفته   است

منگردهان  خنده  زنم را  که  این  دهان   زخم دل است و نقش تبسم گرفته است

میخانه هست وباده کشان رانشاط نیست  ساغرتهی نشسته  دل خم گرفته است

نه دشمن است ایمن ازآسیب اونه دوست    گویی زمانه طینت کژدم  گرفته است

دارم  هزار گونهشکایت  ز دست دوست    دردا  که  نالـه  راه  تکلم  گرفته  است

بیزارم   از  علاقـه  و  ابراز  عشق   تو     کورفته رفته رنگ  ترحم  گرفته  است

گویی  سپـاه  عشق  تو  ملک   دل   مرا

چنگیز وش به قهر و تهاجم گرفته است

***

آفریده اند

بر  دوش  ماسـت  باری اگر  آفریده اند     مشتاق  ماست  داری  اگر  آفریده اند

ای  رهگذار  بادیه  بر پای  خود  مترس    در چشم ماست خاری اگر آفریده اند

جز  برگریز  فصل خزان  سهم  ما  نبود     باغی ، گلـی ، بهاری  اگر  آفریده اند

سرگرم   خـرمن   دل  امیدوار   ماست     در  آتشی  شـراری  اگر  آفـریده اند

بنگر  که  جز  به  دیـدة  ما جا نمی کند    خورشید من  غباری  اگـر  آفریده اند

آخر یکی بگوی که آن کارطرفه چیست

مـا را  برای کـاری  اگـر  آفـریده اند

***

سفری که باز گشت ندارد1

خاری  ز  گـلستان  جهان  چـیدم  و رفتم    در  دود  دل سـوختـه  پیچیـدم و  رفتم

نادیده  و  نشناختـه چـون  اشـک یتیمان    از  دیده  بـه  نوک مـژه غـلتیدم و رفتم

نقـش  هنـر  مدعیـان   خوانـدم   و  دیدم     وآیینـة   صاحـب نظـران   دیـدم  و رفتم

باعشق  زبان  بازسر عـقـل و خـرد را     در  مغلطـه  و سفسطـه پیچیـدم و رفتم

با  کوشش  بسیـار  ازین  دفـتر  مغلـوط     خواندم  ورقی  چند  ونفهمیـدم  و رفتم

گفتم  ز  حکیمـان  ره   این  راز  بپرسم     چون  دیدمشانهیج  نپرسیـدم  ورفتم

اکنون که مهیای سفرگشته ام ای دوست     آن  به  کهنگویم که چه ها دیدم و رفتم

افسانه چه خوانم؟چو یکی کرمک شبتاب    لختی  به  لجـن زاردرخشیـدم  و رفتم

یارب تومراخواندی وخودراندی ومن نیز     دامن  ز  جهـان  تو  فرا  چیـدمو رفتم

گفتم  چه  بود  راز ازل  سرّابـد  چیست    پاسخ   نشنیـدم   ز تو  رنجیـدم و رفتم

گفتی  نخورد  گندم   و گـفتی  نخورم می   من  هم چو پدرحرف تو نشنیدم و رفتم

بر مرگ من ای خلقبخندید کهمن نیز

در  ماتمتان  دیـدم   و  خندیدم  و  رفتم

***

مذهب و میهـن

هر چه  کنی  دیـده  به  مقیـاس دار     مذهـب  و   ملیّـت  خـود  پـاس دار

آنکه  کند  پایـة   دیـن  تو  سست     دوست مخوانش که بداندیش توست

صـافـی  اخلاق  تـو  آئیـن  توست       آنچـه  تـرا پـاک کنـد  دیـن  توست

مذهب  مـا ، آیـت  روشنـدلی است      پیرو حـقباش که حق با علی است

لیـک   مپنـدار  کـه   دیـن  داشتن     در خـور   نـازست  و  سـر افراشتن

راه  تکبـر  ز   ره  دیـن  جـداست       مـردم   دینـدار    فـروتن  کجاست؟

***

دست هوای نفس

یارب  به  امید  خویش  مگـذار  مرا    در  دست هوای  نفس  مسپار  مرا

دانی تو کـه من قائم بالذات  نی ام      دستـی  به در آور  و  نگـه دار مرا

 

اشعار بختیاری

 

اشعار پِژمان بختیاری2

بخشی از شعر جاودانه و حماسی پژمان بختیاری (دروصف سرزمین بختیاری که درسال 1321 در دشتک سروده است)

بختیاری

بـه  پیـرامُــن  کـوهسـاری   بلـنـد        دیـاری ست   پـرمـایـه  وارجمنـد

ده و  بیشـه  و دشـت  و  آب  روان       زمینـی چو خورشیـد  روشنروان

گرانبـار  کـوهی   بلـنـد  اختـری          سپهـر  افسـری  ایـزدی  گوهـری

همانا  کـه  آن  مـرز  مینـو سرشت         بود  لختی  ازخاک خـرّم  بهشت

گریبـانش   از  گوهـر  آکنـده  است        عبیرش  به  دامـان  پراکنده  است

در آن  سرزمین  کرده جای نشست        نـژادی  جوانمـرد  وایران  پرست

دلیر  و  گران سنگ  و  پـولاد خـای        سرافراز  وبا  نـام و جنگ آزمای

گـه   آشــتــی    آب   آتـش   نــورد          چو  دریـای  آتـش   بـه  گـاه  نبـرد

سـواران   شـیــر  افـکـن    پـیـلـتـن          پدر  بر  پـدر  گُـرد  وشمشیـر زن

همـه  از   در   فـــرّ   فـرمـانـدهـی          پـدیـــد   آور     روزگـــار    بـهــی

گـروهی  چو  خـورشیـد  روشنگرا          تبــاری   ز خـورشیــد  روشن تـرا

مر  آن  مـرز  را  بختیاریسـت  نام          که بادش جهان رام وگردون به کام

گرایران زمین  بختیـاری  نداشت          بر آنم  که  از  بخـت  یاری  نداشت

همه  مردمش گُـرد  و  شیر اوژننـد          تو  گـوئی  مـگر  کـوهی  از آهننـد

*   *   *

شبانگه  ز گُردان  گـردون  شکـوه        فرا  گـرد   آتش   به  دامـان  کـوه

شـود    انجمــن هــای     پـرداختـه       بـه    آئیـن    یـزدانـیـان    ساختـه

سرایـد   یکی   مـرد   پاکیزه   مغز        به شعر  اندرون داستان های نغز

سخـن    از  نیـاکان    فـراز   آورد          همـان   فـرّ   دیرینـه   باز   آورد

 سراینده   چـون   بر خروشـد  همی          دل   شیـر  مردان   بجوشد  همی

زبانش  پـراز  واژه   پهلـوی ست           زمین  پراز  فـر  کیخسروی ست

بزرگانش   از     دوده ای   پهلـوان          هشیوار و  دانـا  و  روشن  روان

من  اینک  از آن   ایـزدی  گوهـرم          که  بر  چرخ  گردنـده  ساید  سرم

نبینی   بـه    فـرخ    نیـاگان  مـن          به جز  گـرد  تیـر افکن  و تیغ زن

مرا دوده  از   برترین  گوهـر است          نژادم  ز خورشید  روشن تر است

 *   *   *

تو  ای  خـاک   پاکیـزه    آباد زی          ز فـرمــان   بیـگـانـه   آزاد   زی

توئـی  مهـد   فرمانـدهـان  بزرگ          چراگاهت  آبشخور میش  و  گرگ

نبردی  تو   فرمـان  یونـان و  تور          نمانـدی  ز  اورنـد   دیریـنـه دور

بسی  دیـدی از  آسمـان  روبهی           نشد بیشه ات از  نره شیران تهی

*   *   *

اگر  سـوی   آتشفشان  خوانی ام        و گـر   بـر   دم  تیغ    بنشانی ام

ز جـان و جهان دوست تر دارمت

   چه سان دامن از دست بگذارمت1

                                                 دشتک پشتکوه 1321

***

آخرین شیر بختیاری

در فرو دست  زردکـوه  آن روز 1        بیشه یی   بود  و  آبشـاری بود

آن طرف تر  به زیر  زانوی کوه          بود  غـاری  و  ژرف غـاری بود

*   *   *

وندر آن غـار ژرف ، سالی چند           جایگـه  داشت  پیلتـن  شیری

شد تهیگـاه  او  به دست قضا            ناگـه  آمـاج  سهمگیـن تیری

*   *   *

او به  سر پنچگی  در آن بیشـه         والی  کـوه  و   شـاه  وادی بود

دست آهن  فشار  اوهمه عمر          فارغ از  ضعف ونامـرادی بود

*   *   *

جفت او  پیش  ازو  به تیر اجل            شد  ز دنیـا  واو  به دنیـا ماند

تا به  تنهائی  از  جهـان  برود             در  جهـان  بـزرگ  تنهـا ماند

*   *   *

چشم آتش فشان  او  آن شب          گوش  می کرد   بر  ترانة  مرگ

روزگـار  گذشتـه در  نظـرش           بود  رقصان   در  آستانة   مرگ

*   *   *

با زمـان هـای  نا پـدیـد  شده          قصـه می گفت ،  بـی زبـانی او

در  غبـار  گذشتـه  می لغـزید           نقش   کـم  رنـگ  زندگـانی او

*   *   *

نالـة   شوم   بـاد  بهمـن  ماه          لرزه  بـر  پیکـر  شـب افکندی

بر تن  زخمناک  شیر  از خشم          شعلـه هـا  آتش  تـب افکندی

*   *   *

ساعتی روی  دست خسته نهاد       سر  سنگیـن   پـر  غـرورش را

لحظه یی  با لب  زبـان  بوسید        زخم سوزان  و خـون شورش را

*   *   *

گفت  بر خیز  و  ایستـاده بمیر       که جز این در خور دلیران نیست

مرگ  در  بستر  ار سـزا  باشد        روبهان راست،بهرشیران نیست

*   *   *

جنبشی کرد و  با تلاش  و غرور         تکیه  بر دستوپای لرزان داد

مرگ را آستین گرفـت و کشید          جان بدو داد  و سخت  ارزان داد

*   *   *

ماند  گردن  فـراز  و  دندان را            روی  دندان خون  گرفتـه فشرد

غرشی کرد  و در سیاهی شب         آخـریـن   شیـر  بختیـاری  مرد

*   *   *

ای  گـرفتـار  زندگانی   و  مرگ          پند از آن  شیر  تیر خورده بگیر

گر میسر شود چو  شیـر بِِـزی

ور میسر نشد چو شیـر بمیـر

***

ماده تاریخ فوت جعفرقلیخان سردار اسعد

راد سردار اسعد آن که  به دهـر         رایـت  سروری  به  مـاه کشید

سال هـا   بهـــر    پـاس  آزادی         به یسار  و  یمین  سپـاه کشید

سرکشان را به  اوج  دار کشاند          رهزنان رابه  قعر چـاه کشید

خائنان را  ز تخـت  عزّت  و جاه         با مذلـت  به  خـاکراه  کشید

دست کیفر طـراز  او  همه عمر          از   سر  جـانیـان  کلاه  کشید

ناگهـان  بـر  جبیـــن   دولت  او           آسمان  پرده یی  سیـاه کشید

آنکه بر صـدر هر ذریعـه به او            نقش    ارواحنـا   فـداه  کشید

روی گرداند ازو به خیره چودید          که  سپهرش  به پرتگاه  کشید

آسمانش  بکشت   و  در عجبم          کاسمان  باراین  گنـاه  کشید

از   پی   سالمـاه   او   پژمـان            نقشی از طبع نکته خواه کشید

پی تاریخ  فوت  او  چون گفت

اسعـد  بختیـار « آه »  کشید

قمری 1352= (6 = آه) 1358= اسعد بختیار

***

کس درزبان خویش به جزمن سخن نگفت   وصفی ز عیش سـادة  اهل وطـن نگفت

چون من حدیث نو  به لسان کهن نگفت     ورگفت شبهه نیست که مانند من نگفت

من بختیـاریم ، سخن از قـوم خود کنم

وان کو به شعر شهره کند قوم خود منم

دارد زبـان مـا بـه لبـاس  کهـن  نوی       مشهود  از آن محاسن  ازتنـگ مانوی

هست از لغات پارسیش مایه ای قوی       کو شاخـة  جوان  بود  از اصل پهلوی..

***

 اطلاعات بیشتر در مورد زندگینامه: روی لینک زیر کلیک کنید سرزمین ما




تاريخ : پنجشنبه ۱٦ خرداد ۱۳٩٢ | ۱٢:۱۱ ‎ب.ظ | نویسنده : تورج جانمحمدی و سعدی الیاسی | نظرات ()
.: Weblog Themes By RoozGozar.com :.